Türk Vatandaşlığı Başvurusu: Genel Yol, Evlilik ve Ret Hâlinde Dava

Yazar: Av. Ahmet Bertuğ Dönmez Tarih: 10 Temmuz 20261 dk okuma

Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile düzenlenir. Başvuru Türkiye'de il nüfus müdürlüklerine, yurt dışında dış temsilciliklere yapılır; karar İçişleri Bakanlığı tarafından verilir.

Önce şunu bilin

Kanunda aranan şartları taşımak, vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamaz (m.10/1). İdare, şartları taşıyan bir başvuruyu da değerlendirmeye alır; bu nedenle dosyanın eksiksiz ve tutarlı hazırlanması önemlidir.

Genel yolla kazanma (m.11)

• Ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak
• Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye'de kesintisiz beş yıl ikamet etmek
• Türkiye'de yerleşmeye karar verdiğini davranışlarıyla teyit etmek
• Genel sağlık bakımından tehlike oluşturan bir hastalığı bulunmamak
• İyi ahlak sahibi olmak
• Yeteri kadar Türkçe konuşabilmek
• Kendisinin ve bakmakla yükümlü olduklarının geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olmak
• Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bir hâli bulunmamak

Beş yıllık sürede yurt dışında geçirilen zamanlar kesintisizlik şartını etkileyebilir. Başvurudan önce giriş-çıkış kayıtlarınızı ve Uygulama Yönetmeliği'ndeki sınırları kontrol edin.

Evlenme yoluyla kazanma (m.16)

Türk vatandaşıyla evlenme, doğrudan vatandaşlık kazandırmaz. Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evliliği devam eden yabancı başvurabilir. Ayrıca aile birliği içinde yaşamak, evlilik birliğinin temeliyle bağdaşmayan faaliyette bulunmamak ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bir hâli bulunmamak gerekir.

İstisnai yolla kazanma (m.12)

Türkiye'ye sanayi tesisi getiren, belirli alanlarda olağanüstü hizmeti geçmiş veya geçeceği düşünülen ya da Yönetmelikte belirlenen yatırımları yapan yabancılara Cumhurbaşkanı kararıyla vatandaşlık verilebilir. Yatırım tutarları dönem dönem değiştiğinden güncel rakam başvurudan önce kontrol edilmelidir.

Başvuru reddedilirse

Ret kararı idari bir işlemdir ve idare mahkemesinde dava konusu yapılabilir. Dava açma süresi, kural olarak kararın tebliğinden itibaren 60 gündür (2577 sayılı İYUK m.7). Ret gerekçesini öğrenmek, yeniden başvuru mu yoksa dava mı yolunun seçileceğini belirler.

Kaynaklar

• 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m.10, m.11, m.12, m.16
• Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7