Yabancılar İçin İkamet İzni Türleri ve Ret Kararına İtiraz

Yazar: Av. Ahmet Bertuğ Dönmez Tarih: 2 Ekim 20262 dk okuma

Türkiye'de vize veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden daha uzun kalmak isteyen yabancıların ikamet izni alması gerekir. İkamet izinleri 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ile düzenlenir ve başvurular Göç İdaresi'ne yapılır.

İkamet izni türleri

YUKK m.30'a göre altı tür ikamet izni vardır:

• Kısa dönem ikamet izni (turizm, taşınmaz sahipliği, bilimsel araştırma, ticari bağlantı gibi amaçlar)
• Aile ikamet izni (Türk vatandaşının veya ikamet izni olan yabancının eşi ve çocukları)
• Öğrenci ikamet izni
• Uzun dönem ikamet izni (kesintisiz uzun süre ikamet etmiş yabancılar)
• İnsani ikamet izni
• İnsan ticareti mağduru ikamet izni

Hangi iznin uygun olduğu, Türkiye'de bulunma amacına göre belirlenir. Yanlış türde başvuru, ret sebebi olabilir.

Başvuru ve süreler

İlk başvurular kural olarak yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluklarına yapılır; YUKK m.21'de sayılan hâllerde başvuru Türkiye'de il göç idarelerine yapılabilir. Uzatma başvurusunun mevcut iznin süresi bitmeden yapılması gerekir. Süresi geçmiş izinle kalmak, idari para cezası ve ileride giriş yasağı (tahdit kodu) gibi sonuçlar doğurabilir.

Ret veya iptal kararından sonra

İkamet izni başvurusunun reddi, uzatılmaması veya iptali bir idari işlemdir ve yabancıya yazılı olarak bildirilir. Bu karara karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7'ye göre genel dava açma süresi, kararın tebliğinden itibaren 60 gündür.

Dava açılmadan önce, aynı süre içinde kararı veren idareye veya üst makama başvurulup kararın geri alınması istenebilir; bu başvuru dava açma süresini durdurur (İYUK m.11).

Karar uygulanırsa telafisi güç zarar doğacaksa ve karar açıkça hukuka aykırıysa, dava ile birlikte yürütmenin durdurulması istenebilir (İYUK m.27).

Pratik öneriler

• Kararın tebliğ tarihini not edin; süre bu tarihten başlar.
• Başvuru dosyanızın ve ret gerekçesinin bir kopyasını isteyin.
• Eksik belge nedeniyle ret hâlinde, eksik tamamlanarak yeniden başvuru da bir seçenek olabilir; hangisinin uygun olduğu dosyaya göre değişir.

Kaynaklar

• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.19–21, m.30 vd.
• 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, m.11, m.27