Haczedilen Mal Size Aitse: İstihkak İddiası ve Davası

Yazar: Av. Ahmet Bertuğ Dönmez Tarih: 19 Haziran 20261 dk okuma

İcra takibinde borçlu adına haciz yapılırken, haczedilen malın aslında başka bir kişiye ait olduğu ileri sürülebilir. Üçüncü kişinin mülkiyet veya rehin hakkı iddiasına istihkak iddiası denir ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 96 ile 99. maddeleri arasında düzenlenir.

Önce iddia icra dairesine bildirilir

Haciz sırasında veya sonrasında üçüncü kişinin hakkı icra dairesine bildirilir; icra müdürü iddiayı alacaklıya ve borçluya bildirerek görüşlerini alır (İİK m.96). Bildirim mümkün olan en kısa sürede yapılmalıdır; gecikme, üçüncü kişinin aleyhine sonuçlar doğurabilir.

Mal kimin elinde? Dava yükü buna göre değişir

• Mal borçlunun elindeyse (m.97): Alacaklı iddiaya itiraz ederse dava açma yükü üçüncü kişidedir. İcra mahkemesinin kararının tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde istihkak davası açılmazsa iddiadan vazgeçilmiş sayılır.
• Mal üçüncü kişinin elindeyse (m.99): İcra müdürü, üçüncü kişi aleyhine istihkak davası açması için alacaklıya yedi gün süre verir. Bu süre içinde dava açılmazsa üçüncü kişinin iddiası kabul edilmiş sayılır; süresinde açılan dava sonuçlanıncaya kadar mal satılamaz.

Mülkiyet karinesi (m.97/a)

Haczedilen mal borçlunun elinde bulunuyorsa, malın borçluya ait olduğu karine olarak kabul edilir; birlikte zilyetlik hâlinde de mal borçlunun elinde sayılır. Bu karineye karşı dava açan üçüncü kişi, malı nasıl edindiğini ve malın neden borçlunun elinde bulunduğunu ispatlamalıdır.

Neye dikkat edilmeli?

• Faturalar, satış sözleşmeleri, banka dekontları ve ruhsat gibi mülkiyeti gösteren belgeleri hazır tutun.
• Aynı adreste borçluyla birlikte yaşanıyor veya çalışılıyorsa karine üçüncü kişinin aleyhinedir; belgeler bu nedenle daha da önemlidir.
• Yedi günlük süreler kısadır; tebliğ veya tefhim tarihini not edin.

Kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.96, m.97, m.97/a, m.99